Türkiye Hayvanları Koruma Vakfı Başkanı Erman Paçalı, Dnıştay'ın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın genelgesini iptal ettiğini duyurdu.
Türkiye Hayvanları Koruma Vakfı Başkanı Erman Paçalı, Danıştay 10. Dairesi'nin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın sahipsiz hayvanlara ilişkin genelgesine karşı açtıkları dava kapsamında genelgeyi iptal ettiğini ifade etti.
iye Hayvanları Koruma Vakfı Başkanı Erman Paçalı, Danıştay 10. Dairesi'nin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın sahipsiz hayvanlara ilişkin genelgesine karşı açtıkları davayla ilgili açıklama yaptı.
Paçalı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
- "Türkiye Hayvanları Koruma Vakfı olarak açtığımız iptal davasında, Danıştay 10. Dairesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 'Sahipsiz ve Tehlike Arz Eden Hayvanlar' konulu hukuka aykırı genelgesini iptal etti.
- Yetkisiz idarelerin hayvanlar üzerinden hukuk dışı işlem tesis etmesine yargı dur dedi. Hayvanların korunması idarenin keyfine bırakılamaz."
1. Danıştay neye karar verdi?
- Danıştay 10. Dairesi, “Sahipsiz ve Tehlike Arz Eden Hayvanlar” konulu genelgeyi yetki yönünden hukuka aykırı bularak iptal etti.
2. İptalin temel gerekçesi nedir?
Genelgeyi çıkaran idarenin bu alanda düzenleme yapma yetkisi bulunmadığı tespit edildi. Hayvanların korunmasına ilişkin düzenleme yetkisi, mevzuat gereği Tarım ve Orman Bakanlığı’na aittir.
3. Bu sadece “şekli” bir iptal midir?
Hayır. İptal, idare hukukunun en ağır sakatlıklarından biri olan “yetki unsuru” nedeniyle verilmiştir. Yetkisiz makamın yaptığı işlem baştan itibaren hukuka aykırıdır.
4. Genelgelerle bu tür düzenlemeler yapılamaz mı?
Danıştay açıkça belirtmiştir: Kanunda öngörülen alanlar genelgeyle değil, yalnızca yetkili makam tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenebilir. Bu, normlar hiyerarşisinin zorunlu sonucudur.
5. Karar sahada bir şey değiştirir mi?
Evet. Yetkisiz genelgeye dayalı tüm uygulamaların hukuki dayanağı ortadan kalkmıştır. Bundan sonra yapılacak işlemler, ancak kanuna uygun yönetmeliklere dayanabilir.
6. Kararın bundan sonrası için önemi nedir?
Bu karar, idarenin keyfî düzenlemelerine karşı emsal niteliğindedir ve benzer yetki aşımı içeren tüm işlemler için doğrudan emsal teşkil eder.
7. “Genelge zaten uygulanmıyordu” iddiası doğru değil.
Danıştay, genelgenin 81 İl Valiliğine talimat olarak gönderildiğini ve fiilen uygulandığını kabul etti. Uygulanan bir idari işlemin iptali, hukuki dayanağı ortadan kaldırır.
8. “Asıl mesele kanunda” savı kararı küçültmez.
Danıştay açıkça şunu söyledi: Kanun → yönetmelik → genelge sıralaması zorunludur. Kanunda öngörülen alanlar, genelgeyle düzenlenemez. Bu tespit, ilerideki tüm ikincil düzenlemeler için bağlayıcı bir çerçeve kurar.
9. “Sadece şekli bir iptal” değil, yetki yönünden ağır hukuka aykırılık var.
Karar, iptali yetki unsurundan yaptı. Yani genelgeyi çıkartan bakanlığın "hiç" yetkisi yoktu!
10. “Toplama yine yapılır” söylemi hukuken eksik
Mahkeme, sahipsiz hayvanların korunmasına ilişkin usul ve esasların yalnızca "Tarım ve Orman Bakanlığı" tarafından çıkarılacak "yönetmelikle" belirlenebileceğini vurguladı. "Yetkisiz" ve "genelgeyle" yapılan her işlem hukuka aykırıdır.
11. Bu karar emsal niteliğindedir.
Karar, kanuni idare ilkesi ve normlar hiyerarşisi üzerinden kuruldu. Yetki aşımıyla yapılacak işlemler için doğrudan emsal oluşturur.
