ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, büyümede ciddi bir ivme kaybı olduğunu, tarım
ve imalat sanayinde ciddi daralma görüldüğünü söyledi, ‘‘Beklentimiz sağlıklı, sağlam ve
sürdürülebilir bir ekonomik yapı için tarım ve imalat sektörlerinin mutlaka motive
edilmesidir” dedi.
Antalya’nın tüm zorluklara rağmen üretim ve ihracatını koruduğunu belirten Çandır,
‘‘ancak bunun sürdürülebilir hale gelmesi için üretici ve iş dünyasını destekleyen
politikalara ihtiyaç olduğunu’’ vurguladı.
Başkan Çandır, küresel ekonomideki değişime de dikkati çekti, Antalya’da yapılacak
olan İklim Değişikliği Konferansı COP31 ve APSA Tohumculuk Kongresi’nin kent için
önemini anlattı.
ATB Meslek Komitelerinin üyeleri de alanlarındaki mevcut durum ve sorunlarla ilgili bilgi
verdi. Tahılda iyi bir harman dönemi geçirildiği, meyve ve sebzede verimin yüksek
olduğu, ancak düşük fiyat baskısı nedeniyle sıkıntı yaşandığı dile getirildi.
106 YILLIK GURUR YAŞANIYOR
Kuruluş tarihi itibariyle Türkiye’nin üçüncü ticaret borsası olan Antalya Ticaret Borsası
(ATB) haziran ayı olağan meclisi, kuruluşunun 106’ncı yıldönümü olan 23 Haziran’da
toplandı. Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci‘nin yönettiği toplantıda, ATB’nin 106. yıl
videosu sunulurken, yönetimin bir aylık çalışması da üyelere anlatıldı.
Erdoğan Ekinci toplantıyı açarken, “Bugün borsamızın 106. kuruluş yıl dönümünü
kutlamanın gururunu yaşıyoruz. 23 Haziran 1920’den bugüne Antalya Ticaret Borsası,
üreticimizin, tüccarımızın, üyelerimizin ve sektörlerimizin yanında olmuş, Antalya’nın
tarımına, ticaretine ve ekonomik gelişimine önemli katkılar sunmuştur. Bu vesileyle,
Borsamızın kuruluşundan bugüne emek veren tüm başkanlarımızı, meclis ve yönetim
kurulu üyelerimizi, komite üyelerimizi, üyelerimizi ve çalışanlarımızı saygı, rahmet ve
minnetle anıyorum’’ dedi.
BÜYÜMEDE CİDDİ KAYIP VAR
ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır da Meclis konuşmasına Antalya Ticaret
Borsası’nın 106. kuruluş yıl dönümünü kutlayarak başladı, ATB’nin 23 Haziran 1920’den
bugüne Antalya ve ülke ekonomisinin gelişimi için çalıştığını belirtti.
Daha sonra Türkiye geneli ve Antalya özelinde ekonomiye ilişkin değerlendirmede
bulunan Ali Çandır, sorunları ve çözüm önerilerini anlattı. Çandır özetle şunları söyledi:
- MİLLİ GELİR: 2026 yılı ilk çeyreğinde milli gelir reel olarak yüzde 2.5 arttı. Ancak
bu büyüme, son 32 yılın ilk çeyrek ortalama büyümesinin yaklaşık yarısı kadar
gerçekleşti. Büyümede ciddi ivme kaybı var.
- TARIM: Tarım sektörü ise ilk çeyrekte yüzde 4.6 büyüdü. Bu oran, tarımdaki
ortalama büyümenin iki katı. Bu büyüme de geçen yılki daralmadan sonra dipten
çıkışın etkisiyle gerçekleşti.
- İMALAT: İmalat sanayi iki yıl üst üste ilk çeyrekte küçüldü. Bir ekonominin uzun
vadeli üretim gücü, tarım ve imalat sanayinin performansıyla ölçülür. İmalat
sanayimizde, bir istisna hariç, 32 yılın hiçbir çeyreğinde iki yıl üst üste daralma
olmamıştı. O istisna da 2008 ve 2009’un 3’üncü çeyreğiydi.
- SEKTÖRLERARASI DURUM: Sektörler arası büyüme performansı da dikkat
çeken diğer konudur. İletişim hizmetleri sektörü yüzde 9.5 ile kendi ortalamasının
üzerinde büyürken, diğer tüm sektörlerdeki büyümeler kendi ortalamalarının
altında kaldı. Bu da ilk kez karşılaştığımız bir durumdur.
- HİZMETTE BALON RİSKİ: Ekonomimizde yüzde 70’in üzerinde paya sahip olan
hizmetler sektörü, genel ekonominin üzerinde büyümeye devam etmektedir.
Kentimiz açısından bu bir ölçüde anlaşılabilir olsa da ülke ekonomisi açısından
sürdürülebilir değildir. Hizmetler sektörüne bu kadar yoğunlaşmak, tarım ve
imalat sektörlerinin gelişimini baskıladığı gibi, hizmetler sektöründe balon
oluşturma riski taşımaktadır. Beklentimiz sağlıklı, sağlam ve sürdürülebilir bir
ekonomik yapı için tarım ve imalat sektörlerinin mutlaka motive edilmesidir.
- TARIM 10 KEZ KÜÇÜLDÜ: Ekonomimiz son 23 çeyrektir kesintisiz büyürken,
tarım sektörümüz 10 kez küçülmüştür. Genel ekonomik eğilimden bu kadar
ayrışan dalgalanma, sektörümüzü diğer baskıların da üzerinde zayıflatmaktadır.
Bu zayıflama üretimden ticarete uzanan tüm değer zincirimizi olumsuz
etkilemektedir. Tarım sektörümüzü bu sarmaldan çıkarmanın yollarını tüm toplum
olarak tartışmalı, çözüm önerilerini dikkatle değerlendirmeli ve tarımı yeniden
cazip, güçlü ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmalıyız.
- TARIM BEKADIR: Antalya tarımının ülke ekonomisi ve toplum üzerinde hayati
yeri var. Bu bilinç ve sorumlulukla faaliyetlerimizi yürütmekteyiz. Tarımın ülkemiz
bekası için stratejik sektör olduğu gerçeğini nesillerimize aktarmayı görev biliyor;
sektörü ve kırsalı cazip hale getirecek politikalardan su yönetimine kadar
uzmanların desteğiyle çalışıyor; çözüm önerilerimizi tüm kesimlerle paylaşıyoruz.
ANTALYA’NIN KUR İLE İMTİHANI
Antalya ekonomisiyle ilgili değerlendirmede bulunan Başkan Çandır, olumsuzlukları ve
çözüm önerilerini şöyle özetledi:
- İlk üç ayı ülkemiz ekonomisiyle uyumlu bir yapıda geçiren kentimiz, sonraki
aylarda kentimize özgü hareketliliği yakalayamamıştır. Özellikle turizm, rekabetçi
fiyat oluşturma zorluğu ve kur-enflasyon farklılığı nedeniyle pazar kaybı riskiyle
karşı karşıyadır. Bu durum turizme bağlı tüm kesimleri zorlamaya başlamıştır.
- Antalya, tüm zorluklara rağmen üretim ve ihracat kabiliyetini korumaktadır. Ancak
bunun sürebilmesi için maliyet, finansmana erişim, kur dengesi ve rekabetçilik
başlıklarında üreticimizi ve iş dünyamızı destekleyen politikalara ihtiyaç vardır.
‘‘TOBB NEFES KREDİSİ, NEFES OLACAK’
Borsa üyelerinin önemli sorunlarından birinin finansmana erişim olduğunu söyleyen
Başkan Çandır, müjde niteliğinde kredi haberi verdi. Çandır, “TOBB öncülüğünde, KGF
(Kredi Garanti Fonu) ve bankaların iş birliğiyle hayata geçirilen TOBB Nefes Kredisi’nin
25 milyar TL’lik ilk dilimi, 8 Haziran itibarıyla üyelerimizin kullanımına açılmıştır. Oda veBorsa üyesi işletmelerimiz azami 3 milyon TL kredi kullanabilecektir’’ dedi.
SU İÇİN ORTAK HAREKET, TARIM İÇİN ZİRVE
Başkan Ali Çandır, ATB’nin bu yıl üç ayrı zirve gerçekleştiğini belirterek şu bilgileri verdi:
- Antalya Ticaret Borsası’nın 2026 yılı temasını “Su” olarak belirledik. Su artık
yalnızca tarımın değil, turizmin, sanayinin, ticaretin ve kent yaşamının ortak
meselesidir. Bu kapsamda yerel yönetimler, meslek örgütleri, sivil toplum
kuruluşları, özel sektör ve ilgili kurumlarla çalıştaylar düzenleyeceğiz; ardından da
‘Su Zirvesi’ gerçekleştireceğiz. Antalya için ortak bir öneri seti oluşturmayı ve ilgili
kurumlarla paylaşmayı hedefliyoruz. Bu çalışmanın, üreticimizin suya erişimi,
tarımsal verimlilik, iklim değişikliğine uyum ve kaynakların doğru kullanımı
açısından kentimize ve sektörlerimize önemli katkılar sağlayacağına inanıyorum.
- Tarım sektöründe kayıt dışılığın azaltılması, çiftçilerin sosyal güvenlik şemsiyesi
altına alınması amacıyla tarıma özel sosyal güvenlik modeli üzerinde çalışıyoruz.
Bu çalışmayı, düzenleyeceğimiz Sosyal Güvenlik Zirvesi ile kamuoyu ve ilgili
kurumlarla paylaşmayı hedefliyoruz.
- Tarım teknolojilerini geliştiren firmaları, girişimcileri, çiftçileri, kooperatifleri, kamu
kurumlarını ve yatırımcıları Antalya’da buluşturacak Tarım Teknolojileri Zirvesi
için de hazırlıklarımız sürüyor. Bu zirveyle amacımız, üyelerimizin yeni
teknolojilere erişimini kolaylaştırmak, verimliliği artırmak, maliyetleri düşürmek ve
Antalya tarımını daha rekabetçi hale getirmektir.
GELİŞMELERİ DEĞERLENDİRELİM
Uluslararası gelişmelere değinen Başkan Ali Çandır, dünyanın son yıllarda ciddi bir
ayrışma rotasına girdiğini, bu ayrışmanın “Artık kaba güç her şey değildir” gerçeğini
gösterdiğini söyledi, küresel ekonomi ve ticaretle ilgili şu değerlendirmede bulundu:
“Bir diğer gerçek ise küresel ekonominin üç ana eksende ayrışıyor olmasıdır. Birçok
sektörde alışılagelmiş yoğunlaşmalar ve kutuplaşmalar yerine, farklı ülkelere ve
bölgelere yayılma ve oralarda yeni yoğunlaşmalar oluşturma eğilimi güçlenmektedir. Bir
diğer önemli konu da küresel ticaretteki müesses nizam kurumlarının ve kurallarının
yerle yeksan edilmesidir. Bu durum, dünyanın önemli bir kısmında ciddi bir alternatif
arayışını da beraberinde getirmektedir. Dünyadaki bu ayrışmaların ülkemize,
sektörümüze ve kentimize gelecekteki olası yansımalarını çok boyutlu ve kapsayıcı bir
anlayışla araştırmalı ve değerlendirmeliyiz.”
ANTALYA, TOPLATILARIN MERKEZİ
Başkan Ali Çandır, Antalya'nın 17-19 Nisan tarihlerinde Diplomasi Forumu’na başarıyla
ev sahipliği yaptığını, 5-9 Ekim’de Uluslararası Uzay Kongresi’ne, 9-20 Kasım’da
COP31’e ve 1-5 Aralık’ta APSA Tohumculuk Kongresi’ne ev sahipliği yapacağını
anımsattı, “Bu büyük organizasyonlar, Antalya’nın yalnızca turizmde değil, tarımda,
ticarette, teknolojide, sürdürülebilirlikte ve uluslararası iş birliklerinde de güçlü bir merkez olduğunu gösterecektir"dedi.
Haber: MUSTAFA KAZIM AYDIN
