1990’lı yıllara damgasını vuran bir oluşum vardı; TİTAN Saadet Zinciri (TİTAN
Uluslararası Bilgi İşlem ve Matematiksel Kazanç Sistemler Ticaret Danışmanlık
Hizmeti)… Zincire katılanlara emeksiz zenginleşme vadedilen, piramit biçiminde
bir örgütlenmeydi.
2400 Alman markı katılım ücretiyle sisteme girip zincirin halkası oluyor, altınıza
halkalar eklenerek zincirin uzaması için yeni üyeler getiriyordunuz. Getirdiğiniz
her üyenin katılım ücretinden size pay veriliyordu. Sizin altınızdaki üyeler kar
payı alabilmek için yeni üyeler getiriyor, onların katılım ücreti zincirde
paylaşılıyordu. Tabii ki aslan payı yukarının olmak üzere…
Hiçbir üretime dayanmayan sistem, doğal olarak bir aşamadan sonra tıkandı.
Kurucu ve yöneticileri dolandırıcılıktan yargılanıp çeşitli cezalara çarptırıldı ama
paralar, emeksiz yemek hayaliyle uçup gitti.
Ünlü tiyatrocu Levent Kırca, argo deyimle birbirini düdüklemeye dayanan bu
sistemi ‘‘Titan Titana’’ parodisiyle eleştirmişti. Parodide oyuncular birbirinin
arkasına geçip halka oluşturarak dönüyordu.
Nereden çıktı bu titan konusu?
Hemen hepimizde yaygın bir yaklaşım var; bir ya da birkaç alanın dikensiz
bahçe olarak bize bırakılmasını istiyoruz. Rakipsiz rekabetsiz oynayıp, emek
harcamadan şampiyonluklara imza atmayı amaçlıyoruz.
Bu yöndeki bir açıklama Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK)
Genel Başkan Vekili ve Antalya Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (AESOB)
Başkanı Adlıhan Dere’den geldi. Dere, akaryakıt istasyonları bünyesinde faaliyet
gösteren marketlerin süpermarketlere dönüştüğünü belirterek, uygulamanın
mevzuata aykırı olduğunu, küçük esnafı zor durumda bıraktığını söylemiş.
Malum; bu yıl esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşlarının seçimli genel kurulları
yapılacak.
Başkan Dere’nin desteklediği listeler var. Bir şeyler söyleyip ‘‘gıdı gıdı’’ yapması
gerektiğini düşünüyor olabilir. Samimiyse gösterdiği adres yanlış.
Market zincirleri dünyanın bir gerçeği, karşı değilim ama altı büyük zincir
marketin Türkiye genelindeki toplam şube sayısı yaklaşık 43 bin. Yöresel zincir
marketler bu sayının dışında.
Dağ başındakinden ıssız ovadakine, Türkiye genelinde toplam 12 bin 619
akaryakıt istasyonu var. Kaçında devasa market olabilir, küçük esnafı nasıl zor
durumda bırakabilir?..